Een bekroond Belgisch schildpaddencentrum in Toscane dreigt zomaar naar een lokale Italiaanse overheid te gaan 'De Italianen gedragen zich als dieven', zegt bezielster Veerle Vandepitte.

De vzw Carapax in het Toscaanse plaatsje Massa Marittima geniet internationale faam voor haar werk met bedreigde schildpadden. Het centrum, dat jaarlijks honderden Vlaamse vrijwilligers en studenten over de vloer krijgt, bestaat nu zo'n 20 jaar en biedt intussen onderdak aan meer dan 17.000 schildpadden. Er komen jaarlijks 25.000 bezoekers over de vloer.

Maar de jongste jaren zit het van oorsprong Belgische centrum in een zwaar juridisch geschil verwikkeld met de comunità montana , een lokale intercommunale die de bevoegdheid over de grond van de Toscaanse gewestregering kreeg. Dat leidde tot juridisch gebakkelei over de gronden die Carapax jaren geleden van de Toscaanse overheid ter beschikking had gekregen, en de gebouwen die intussen met Europese steun op die gronden zijn opgetrokken.

'Die zaak raakt maar niet uitgeklaard, en de Italianen spelen het spel bijzonder hard', zucht Veerle Vandepitte, samen met haar echtgenoot Donato Ballasina al twintig jaar de bezielers achter Carapax.

Als de Italianen hun dreigementen waarmaken, wordt het centrum vanochtend door de Italiaanse justitie onder bewarend beslag geplaatst. 'Dat zou betekenen dat de lokale Italiaanse overheid, die ons al jaren om bizarre redenen stokken in de wielen steekt, stilaan de controle over ons schildpaddenproject in handen krijgt, zonder ooit zelf in het project te hebben geïnvesteerd. Meer nog, de Europese subsidies zijn voor een deel in haar zakken verdwenen.' Eerder werd ook al de stroom afgesloten en vond er om onduidelijke reden een huiszoeking plaats.

Volgens Vandepitte en haar medestanders, die ondertussen een internetpetitie organiseerden, wil de lokale overheid de Belgen buitenwerken en zelf het centrum gaan uitbaten. 'We zijn in de regio een van de belangrijkste publieksattractie. Dat steekt sommige lokale politici blijkbaar de ogen uit', aldus Vandepitte die van maffiapraktijken gewaagt. 'Wij geven geen geld onder tafel, zoals hier gebruikelijk is. Is dat de reden?'

Maar ze maakt zich nog meer zorgen om de schildpadden. 'Er is veel knowhow nodig om dit schildpaddencentrum te laten draaien. De Italianen hebben die niet. Al het wetenschappelijke werk - we introduceerden al bedreigde schildpaddensoorten weer in de natuur - zou dan verloren gaan.'

Verschillende Belgische politici, waaronder voormalig milieuminister Bruno Tobback (SP.A) en huidig minister van Buitenlandse zaken Karel De Gucht (Open VLD) probeerden de Italiaanse overheid al tot redelijkheid aan te zetten. Tot dusver zonder resultaat. Ook de Belgische ambassade in Rome probeert via diplomatieke weg tot een oplossing te komen. 'Het gaat volgens ons om een bijzonder waardevol project, daarom dat we blijven proberen om beide partijen rond de tafel te krijgen om tot een vergelijk te komen, mogelijk door het centrum in een Europese structuur in te bedden', klonk het gisteren op de ambassade in Rome. Het bewarende beslag zou gelden 'ergens in 2010' een finale uitspraak volgt in dit dossier. 'Als we tot dan het centrum niet meer binnenmogen, vrezen we een slagveld onder onze schildpadden', zegt Veerle Vandepitte.